De effecten van de coronacrisis op ons als mens en op ons werk

(Blog van Myriam de Roo, De Gelukkige Professional)

De coronacrisis; we zitten er al aardig diep in en het einde lijkt nog lang niet in zicht. De effecten van deze pandemie zijn groot, want zowel op privégebied als op professioneel vlak krijgen we momenteel flink wat te verstouwen. Om wat orde in de chaos te scheppen, zetten wij de persoonlijke en werkgerelateerde gevolgen van corona op een rij. En omdat we graag in oplossingen denken, niet in problemen, geven we je tips om die gevolgen in te perken of zelfs in iets positiefs om te zetten…

In wachtstand door Onzekerheid

Onzekerheid is een van de lastigste dingen om mee om te gaan. Echt prettig is het dus niet dat de coronacrisis zorgt dat ieder van ons tijdenlang compleet in het ongewisse verkeert. Over ons werk en onze gezondheid bijvoorbeeld, maar ook over de toekomst. Je bevindt je in een niemandsland en hoe lang je daar precies vast blijft zitten; Joost mag het weten. Zelfs dát is onzeker. Want het oude is er niet meer, maar ook de nieuwe situatie is nog niet duidelijk.

Ook van angst is mogelijk sprake. Om je eigen gezondheid, of die van je naasten. Maar ook de vrees voor het verliezen van je baan is een heel logisch effect van de huidige onzekerheid. Je kunt die angst tijdens je werk misschien nog wel de baas; je bent afgeleid en wilt juist nu meters maken. Maar zodra je werkdag erop zit, eist het mogelijk z’n tol. Bij velen wordt het er door angst en onzekerheid ook niet bepaald gezelliger op thuis. De verwachting is zelfs dat Covid-19 aan het einde van de rit een flink aantal echtscheidingen en relatiebreuken op zijn naam zal hebben staan.

Over je grenzen door onbekende terreinen

We willen nog even op die wachtstand terugkomen. Want dat we daar momenteel middenin zitten, wil niet zeggen dat we op onze lauweren rusten. Júist niet. Want alleen al wat ons werk betreft worden er opeens veel andere dingen van ons verwacht. Zo heb je tegenwoordig mogelijk een heel ander werkpakket, houd je je plotseling wellicht veel met subsidieaanvragen bezig of heeft je wekelijkse vrijdagmiddagborrel misschien wel plaatsgemaakt voor crisisgesprekken met het management. We missen daarbij de dagelijkse structuur die we voorheen hadden, en de live contacten met collega’s, vrienden en kennissen. Dat alles maakt onrustig en mogelijk geagiteerd. Want het vraagt extra inspanningen van ons. Het spreekt onze energiereserves aan. 

Thuiswerken kent daarnaast verschillende valkuilen. Want juist in deze tijd wil je laten zien wat je waard bent. Dat je hart voor de zaak hebt. Door die bevlogenheid bestaat de kans dat je jezelf niet kunt begrenzen. Dat je in al je ijver en prestatiedrang in combinatie met de huidige tijd niet van ophouden weet en constant ‘aanstaat’. Niet zo gek, met je werkplek aan huis. Want hoe verleidelijk is het dan om nog wat langer te blijven zitten en te laten zien dat jij onmisbaar bent!? Logisch, maar wel een aanslag op jezelf, je privéleven en mogelijk ook je werkgeluk.

Actiepunt: Grenzen bepalen en je eraan houden
Ieder mens heeft grenzen. En juist in een situatie als deze is het belangrijk om die te bewaken. Voel je dat een bepaalde situatie je onrustig maakt? Privé, of werkgerelateerd? Probeer ‘m dan vanuit andermans ogen te bekijken en bepaal: zit ik gewoon even niet lekker in mijn vel of wordt er hier echt te veel van me gevraagd? Breng structuur aan in je dagritme als je de neiging hebt maar door te blijven gaan en hou je ook echt aan die structuur. Ben ook open naar collega’s, familieleden, je baas of je partner. Geef gewoon toe dat het zo nu en dan wat veel voor je is, deze hele situatie. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje, dus grote kans dat daar enkel begrip voor is. En vaak doet het alleen maar uitspreken al wonderen. Het haalt de druk van de ketel en kweekt begrip. Mogelijk kun je daarna gewoon weer de hele wereld aan! 

 

Gevoel van nutteloos zijn

Corona maakt ook dat we de confrontatie met onszelf opzoeken en sterk oordelen over ons eigen kunnen. Het gevoel zinloos werk te doen of zelfs helemaal nutteloos te zijn, ook daarvan zal op het moment bij velen van ons sprake zijn. Diegenen met de vastgestelde ‘essentiële beroepen’ staan in de frontlijn in de strijd tegen deze pandemie, maar wat draag ik nou helemaal bij aan de oplossing voor deze situatie? Dát gevoel. Die gedachte. Onzin natuurlijk. Want hoezeer je het werk van mensen met vitale beroepen ook mag waarderen en bewonderen, vergeet niet dat jij hard bezig bent om de economie draaiend te houden. Het gevaar bestaat immers dat je zo in de welbekende ‘ik ben niet oké-stand’ schiet. Maar juist dát is niet oké…

Dat gevoel van nutteloosheid wordt overigens ook gevoed doordat we veel thuis zijn, weinig buiten de deur ondernemen en dus ook niet zo veel spannends aan anderen te vertellen hebben. Want wat heb je nou helemaal ondernomen, de afgelopen weken? Wat voor zinnigs heb je met jouw tijd gedaan? Wanneer presteren van belang is, kan thuisblijven en weinig ondernemen een erg onwennig gevoel veroorzaken. En een gevoel is moeilijk weg te nemen; dat ís er gewoon. Maar als je weet waar het vandaan komt, kun je het mogelijk wat meer relativeren en wat minder hard zijn voor jezelf…

Actiepunt: verhul de feiten, breng ze in kaart
Behoed jezelf voor een al te hard oordeel en wees een beetje vergevingsgezind waar het jezelf betreft. Een goede manier om jezelf actief tegen je eigen oordeel in bescherming te nemen, is om lijstjes te maken. Heb jij het gevoel dat je weinig nuttig bent? Schrijf dan gewoon eens op wat je deze week allemaal gedaan of bereikt hebt voor jezelf of voor iemand anders. Grote kans dat dat veel meer is dan wat je gevoel je wijs probeerde te maken… 

Van negatief naar positief; een oefening in omdenken

Verbinding, autonomie en als competent worden beschouwd; het zijn basisbehoeftes van de mens. Maar doordat we massaal thuiszitten en -werken en zowel privé als professioneel tot het uiterste worden gedreven, komt op die basisbenodigdheden flinke druk te staan. Dat is moeilijk en zwaar, maar maakt tegelijkertijd extra duidelijk waar jouw behoeftes precies liggen. 

Zo kun je over deze hele situatie zeggen wat je wilt, maar het schept wel de mogelijkheid tot grondige reflectie. Op zowel je werk als je privéleven. Want waar was je eigenlijk altijd ontzettend blij mee, zonder dat je je daar echt bewust van was? Was dat de vrijheid waarmee je je werk kon doen? Of kom je nu tot de ontdekking dat je toch meer een mensenmens bent dan je dacht? Wat moet hoognodig veranderen zodra de situatie weer redelijk bij het oude is? Welke talenten van jou roepen om (weer) ingezet te worden? En wie ben je met andere ogen gaan bekijken omdat er kanten van hem of haar naar voren komen die je normaal gesproken nooit zou hebben gezien? 

Actiepunt: schrijf je geleerde lessen op voor later
Als we je in deze tijd één tip mogen geven, dan is het wel: schrijf nú op welke lessen je uit deze crisis leert, en houd daar ook in de toekomst aan vast. Want crises en rampen zullen er ook dan weer zijn. Het is goed om dan terug te kunnen kijken op wat je nu constateert en over jezelf, de wereld en de mensen om je heen leert. Heb daarbij ook volledige aandacht voor de dingen die je in het post-coronatijdperk echt anders vorm wilde geven.

In tijden van crisis heb je altijd te maken met zowel positieve als negatieve zaken. Die negatieve kanten hebben vaak de overhand, maar het is van belang ook de nuttige en goede kanten te blijven zien. Dwing jezelf daar dan ook toe. Het maakt de situatie houdbaar en werkbaar, en houdt de moed erin. En dat beetje moed kunnen we allen wel gebruiken nu. 

Met verlangen naar een hernieuwde balans
Hoe je het ook wendt of keert: het coronatijdperk zet veel in beweging. Het raakt ons allemaal, en ieder op onze eigen manier. Het maakt in een korte, intense tijd inzichtelijk wat belangrijk voor ieder van ons is en hoe we reageren op crisissituaties. Is er door corona narigheid op je pad gekomen? Zoek naar een manier om je verlies werkelijk aan te kijken en het stap voor stap te verweven in je eigen levensverhaal. Is het duidelijk dat je onvoldoende je innerlijke verlangen leeft? Gebruik dit momentum dan om het in je huidige leven werkelijkheid te laten worden. Zo kan er een nieuwe balans in jou en om je heen ontstaan.